Food in Life dergisinin Ekim 2024 sayısında Chado’nun kurucusu Barış Çekin ile yapılan söyleşi, markanın 2007’den bugüne uzanan çay yolculuğunu gözler önüne seriyor. Matcha’yı Türkiye’ye ilk getiren marka olmanın hikâyesinden çay dükkanlarının doğuşuna, kombuchadan yeni nesil demleme kültürüne kadar uzanan bu sohbeti derledik.
Chado’nun Kuruluş Hikâyesi: 2007’de Yedi Çayla Başlayan Yolculuk
Chado, 2007 yılında dünya çaylarını, çay kültürlerini ve ritüellerini keşfetmek ve Türkiye’ye tanıtmak amacıyla kuruldu. O yıllarda Türkiye’de çay denince akla neredeyse yalnızca siyah çay geliyordu. Farklı çay kategorileri — yeşil, beyaz, oolong, pu-erh — pek bilinmiyor ve Türkiye’de bulmak neredeyse olanaksızdı.
Barış Çekin’in aktardığına göre Chado bu yolculuğa yedi çeşit çayla başladı. İlk ithal edilen çaylardan biri, bugün oldukça popüler olan matcha çayıydı. 2007’de Türkiye’de matcha çayı hiç yoktu, hiç bilinmiyordu.
Matcha’yı Türkiye’ye Getirme Süreci
Chado’nun matcha’yı Türkiye’ye getirmesi kolay olmadı. Gümrük müdürlüğünde matcha çayı tanınmadığı için ithalat süreci ciddi engellerle karşılaştı. Barış Çekin ve ekibi, matcha çayını anlatan çok sayıda belge ve makaleyi gümrük müdürlüğüyle paylaştı. Bu bilgilendirme sürecinin ardından matcha’nın Türkiye’ye ithalatı mümkün hâle geldi.
Uzun bir süre boyunca Türkiye’ye Chado’dan başka matcha getiren marka olmadı. Bugün matcha’nın Türkiye’deki yaygınlığının arkasında bu öncü adım yatıyor.
Beyaz Çay ve Pu-erh de İlk Kez Chado ile Geldi
2007’de matcha ile birlikte beyaz çay ve pu-erh gibi nadir çay türlerini de Türkiye’ye ilk getiren marka Chado oldu. Bu çaylar, Türk çay kültürünün sınırlarını genişleten ve farklı tat profillerini keşfetme kapısını aralayan ürünlerdi.
Çay Dükkanlarından Kombucha’ya: Chado’nun Genişleme Hikâyesi
Chado’nun ilk çay dükkanı İstanbul Arnavutköy’de açıldı. Ardından Topağacı, Akmerkez Wepublic, Zorlu Eataly ve Cihangir’de yeni dükkanlar geldi. Her bir mekân, dünya çaylarını deneyimlemenin ve çay kültürünü yakından tanımanın adresi oldu.
Marka aynı zamanda Türkiye’de kombucha üretiminin de öncülerinden. Rooibos gibi farklı çay bazlarıyla üretilen Chado kombucha, Macrocenter mağazalarında satılan ilk kombucha markası oldu. Barış Çekin, Starbucks mağazalarının çay tedarikini de uzun bir dönem Chado olarak sağladıklarını belirtiyor.
Türkiye’nin Çay Kültüründeki Dönüşüm
Türkiye, çay tüketiminde dünyanın önde gelen ülkelerinden biri. Ancak 2007’ye kadar bu tüketim büyük ölçüde tek bir kategoriye — siyah çaya — odaklanmıştı. Chado’nun farklı çay türlerini tanıtmasıyla birlikte Türk tüketicisi yeşil çay, oolong, beyaz çay ve matcha gibi kategorilerle tanışmaya başladı.
Bu dönüşüm yalnızca ürün çeşitliliğiyle sınırlı kalmadı. Çayın demleme biçimi, servis şekli, kullanılan ekipmanlar ve tüketim ritüelleri de değişmeye başladı. Bugün Türkiye’de bir gong fu demleme seti veya bir matcha seremonisi aksesuarı aramak artık olağan hâle geldi.
Çay Eğitimi ve Kültürel Aktarım
Chado yalnızca çay satmıyor; çay kültürünü aktarmayı da misyonunun parçası olarak görüyor. Japon çay kültürünü anlatan chakai etkinlikleri, MSA (Mutfak Sanatları Akademisi) işbirlikleri ve çay tadım atölyeleri, markanın eğitim odaklı yaklaşımının somut örnekleri.
Food in Life dergisindeki bu söyleşi, Chado’nun 17 yıllık birikimini ve Türkiye çay kültürüne katkılarını derli toplu bir şekilde aktarıyor. Markanın yolculuğunu daha yakından tanımak istersen Chado’nun 2007 hikâyesini anlatan bu yazı da sana kapsamlı bir perspektif sunacaktır.
