Çaya Giden Yol: Chado’nun Hikâyesi
2012 yılında Radikal gazetesi, Türkiye’nin özel çay markası Chado’yu konu alan bir yazı yayımladı. Müge Akgün’ün kaleme aldığı bu yazı, iki girişimcinin çay merakını bir markaya dönüştürme hikâyesini anlatıyordu.
“Chado, Barış Çekin’in beş yıl kadar önce farklı çaylara merakıyla başlamış. Önce sadece kendine gittiği her ülkeden çay alırken, bir marka yaratarak küçük ölçekte çay ithalatı yapmış.”
— Radikal / Müge Akgün, 29.07.2012
Başlangıç: Kişisel Meraktan Markaya
Chado’nun hikâyesi, çay meraklısı bir gezginin farklı ülkelerde keşfettiği tatlarla başlar. Her seyahatte bavula eklenen çay paketleri, zamanla bir koleksiyona dönüşmüş ve bu koleksiyon “acaba başkaları da bunları tatmak ister mi?” sorusunu doğurmuştur.
Japonya’nın matcha seremonisinden Çin’in gongfu geleneğine, Hindistan’ın masala chai’sinden Güney Afrika’nın rooibos’una — her coğrafyanın çayla kurduğu benzersiz ilişki, Chado’nun kuruluş motivasyonunun temelini oluşturur. İsim de bu felsefeden gelir: “Chadō” (茶道), Japonca’da “çayın yolu” demektir.
Türkiye’de Çay: Tanıdık Ama Keşfedilmemiş
Türkiye, dünyada kişi başı en çok çay tüketen ülkelerden biridir. Ancak bu tüketim büyük ölçüde tek bir format üzerinden gerçekleşir: Rize çayı, çift çaydanlık, ince belli bardak, şeker. Bu gelenek kendi içinde zengin ve değerli olsa da, çay dünyasının geniş yelpazesi — yeşil çay, beyaz çay, oolong, pu-erh — Türk tüketicisine uzun süre kapalı kalmıştır.
Chado’nun kuruluşuyla birlikte bu tablo değişmeye başladı. 2004 yılında İstanbul’da açılan ilk mağaza, Türkiye’nin ilk ve tek özel çay mağazası olarak çay severlere yeni bir dünya sundu. Radikal yazısında belirtildiği gibi, marka kısa sürede Papermoon, House Cafe, Pipa, Godiva gibi prestijli mekanlarda ve havaalanlarında yerini aldı.
Koleksiyonun Genişlemesi
İlk günlerde 40’ın üzerinde çay çeşidiyle başlayan Chado, bugün 200’ü aşkın çay çeşidine ulaşmıştır. Bu koleksiyon, dünya genelinden özenle seçilmiş tek kökenli çayları ve özel harmanları kapsar:
- Japonya’dan: Sencha, Matcha, Genmaicha, Gyokuro
- Çin’den: Longjing, Da Hong Pao, Silver Needle, Keemun
- Hindistan’dan: Darjeeling, Assam
- Sri Lanka’dan: Ceylon
- Güney Afrika’dan: Rooibos
- Özel harmanlar: Earl Grey, English Breakfast, Chai Masala
Çay Aksesuarları ve Deneyim
Radikal yazısında da değinildiği gibi, Chado sadece çay değil, çay aksesuarları da sunmaktadır. Kapadokya’da ürettirilen demlikler, cam çaydanlıklar, bambu matcha setleri ve porselen fincanlar — doğru aksesuarla demlenen çay, deneyimi bir üst seviyeye taşır.
Çay demleme, kullanılan ekipmanla doğrudan bağlantılıdır. Cam demlik yaprakların açılışını gözlemlemeye olanak tanır, yixing çaydanlık zamanla çayın karakterini emer ve aromatik bir katkı sunar, gaiwan ise gongfu tarzı çoklu infüzyon için ideal bir araçtır.
2012’den Bugüne
Radikal’deki yazı yayımlandığında ithal çayın yüzde 150 vergisiyle karşı karşıya olan Chado, bu zorluğa rağmen büyümeye devam etti. Bugün İstanbul’daki birden fazla mağaza noktası ve online satış platformuyla Türkiye genelinde çay severlerle buluşuyor.
“Çaya giden yol” yıllar içinde genişledi ama özü aynı kaldı: kaliteli çayı, doğru bilgiyle, herkesin erişimine sunmak.
Cay Egitimi ve Bilgi Paylasimi
Chado sadece cay satisi yapmaz, ayni zamanda cay kulturunu yayginlastirmak icin egitim programlari da duzenler. MSA ile birlikte verilen artizan cay egitimleri, cayin tarihinden demleme tekniklerine, aroma analizinden harmanlama sanatina kadar kapsamli bir icerik sunar. Bu egitimler, cayin bir icecekten ote bir zanaat alani oldugunu gosterir. Magazadaki her cay hakkinda detayli bilgi almak da mumkundur – yetistigi bolge, hasat zamani, isleme yontemi ve onerilen demleme parametreleri.
Bugune kadar Chado, binlerce insani ilk kez oolong, puerh veya matcha ile tanistirarak Turkiyedeki cay algisini genisletti. Ozel cay magazasi konsepti artik daha tanidik olsa da, Chadonun onculu oldugu bu yolculuk hala devam ediyor. Her yeni cay cesidi, her egitim programi ve her magazada gecirilen zaman, cayin siradan bir icecekten cok daha fazlasi oldugunu kanitlar.
Cayin yolu uzun bir yoldur ve her fincan yeni bir adimdir.
