2007: Bir Tutkunun Başlangıcı
2007 yılında Türkiye’de “matcha” kelimesini bilen insanların sayısı bir elin parmaklarını geçmezdi. Türk çay kültürü demlenmiş siyah çay etrafında şekillenmiş, çay bardağı denince akla ince belli bardak gelmişti. Tam da bu dönemde Chado’nun kurucusu Barış Çekin, Japonya’dan Türkiye’ye matcha çayını getirmeye karar verdi — ve bu kararla Türkiye’nin gurme çay tarihinde yeni bir sayfa açıldı.
Chado (茶道), Japonca’da “çayın yolu” anlamına gelir. Bu isim tesadüfen seçilmedi. Japon çay seremonisinin dört temel prensibi — Wa (uyum), Kei (saygı), Sei (saflık) ve Jaku (sükunet) — Chado markasının kuruluş felsefesini oluşturdu. Hedef, sadece bir ürün satmak değil, bir çay kültürünü Türkiye’ye taşımaktı.
Japonya’dan İstanbul’a: Sourcing Hikayesi
Matcha’nın kalitesi doğrudan kaynağına bağlıdır. Chado, matcha’sını Japonya’nın en köklü çay bölgelerinden temin eder. Japonya çay koleksiyonu, Uji (Kyoto), Nishio (Aichi) ve Kagoshima gibi bölgelerden gelen yaprakları içerir.
Japon matcha üretimi son derece özenli bir süreçtir:
- Gölgeleme (Kabuse): Hasat öncesi çay bitkilerinin üzeri özel gölgeleme örtüleriyle kapatılır. Bu süreç 20-30 gün sürer ve bitkiyi daha fazla klorofil ve L-teanin üretmeye zorlar. Sonuç: daha canlı yeşil renk ve daha yoğun umami tadı.
- Tencha İşleme: Hasat edilen yapraklar buharda hafifçe pişirilir (oksidasyonu durdurmak için), kurutulur ve damarları ile sapları ayıklanır. Geriye kalan saf yaprak “tencha” olarak adlandırılır.
- Taş Değirmen: Tencha yaprakları granit taş değirmenlerde yavaşça öğütülür — saatte sadece 30-40 gram. Bu yavaş öğütme, sürtünme ısısını minimize eder ve matcha’nın aromasını, rengini ve besin yapısını korur.
Chado’nun Japonya’daki tedarikçilerle kurduğu doğrudan ilişki, aracısız ve taze matcha tedariğini mümkün kılıyor. Her parti, Japonya’dan hava kargo ile Türkiye’ye ulaştırılır ve soğuk zincir korunarak depolanır.
Matcha Türkiye’ye Nasıl Geldi: İlk Günler
2007’de matcha’yı Türk tüketicisine anlatmak kolay değildi. “Yeşil toz” kavramı, çay yapraklarını demleyerek içmeye alışmış bir kültür için tamamen yabancıydı. Chado’nun ilk müşteri deneyimleri, genellikle şaşkınlık ve merakla başlıyordu:
- “Bu çay mı gerçekten?” — Matcha’nın toz formunda olması ve suyla çırpılarak hazırlanması, geleneksel demleme alışkanlığından çok farklıydı.
- “Neden bu kadar yeşil?” — Gölgeleme tekniğinin yarattığı canlı yeşil renk, ilk kez görenler için şaşırtıcıydı.
- “Tadı neden farklı?” — Matcha’nın umami karakteri, Türk damak tadının alışık olduğu tannik siyah çay profilinden tamamen farklıydı.
Bu ilk dönemde Chado, matcha’yı tanıtmak için tadım etkinlikleri, atölye çalışmaları ve birebir müşteri eğitimleri düzenledi. Her tadım seansında chasen (bambu çırpıcı) ile matcha hazırlama tekniği gösterildi, her fincanın arkasındaki kültür ve felsefe anlatıldı. Bu sabırlı ve tutarlı yaklaşım, zamanla bir matcha topluluğunun oluşmasına zemin hazırladı.
Çay Seremonisi: Sadece İçecek Değil, Bir Ritüel
Chado’nun matcha’yı Türkiye’ye getirirken taşıdığı en önemli şey, tozun kendisi kadar arkasındaki kültürdü. Japon çay seremonisi (chanoyu), yüzyıllardır süregelen bir ritüeldir ve her detayı bir anlam taşır:
- Chawan (çay kasesi): Her seremoni için özenle seçilir. Kasedeki küçük kusurlar (wabi-sabi estetiği) güzelliğin bir parçası olarak kabul edilir.
- Chasen (bambu çırpıcı): 80 veya 100 telli bambu çırpıcı, matcha’yı suda çözmek ve ince bir köpük tabakası oluşturmak için kullanılır. “W” hareketi ile çırpma tekniği nesiller boyu aktarılmıştır.
- Chashaku (bambu kaşık): Matcha tozunu ölçmek için kullanılan, tek parça bambudan oyulmuş zarif bir kaşık.
- Natsume (çay kutusu): Matcha tozunun saklandığı lake kapaklı küçük kutu.
Chado İstanbul Karaköy’deki teashop‘unda bu seremoninin temel unsurlarını yaşatmaya devam ediyor. Ziyaretçiler, matcha’nın geleneksel yöntemle hazırlanışını izleyebilir ve bizzat deneyimleyebilir.
2007’den Bugüne: Matcha’nın Türkiye Yolculuğu
Chado’nun 2007’de başlattığı bu yolculuk, Türkiye’deki çay kültürünü kalıcı olarak değiştirdi. İşte bu yolculuğun kilometre taşları:
- 2007: Chado kuruldu. Matcha ve diğer dünya çayları ilk kez Türkiye’ye getirildi. Online satış başladı.
- 2008-2010: Gusto, Elle Bistro, Cosmopolitan, Capital gibi dergilerde Chado ve matcha tanıtıldı. Türk medyası ilk kez “matcha” kelimesiyle tanıştı.
- 2011-2015: Macrocenter ve Mudo Concept gibi perakende noktalarında Chado çayları satışa sunuldu. Matcha, niş bir ürün olmaktan çıkıp premium segment tüketiciye ulaştı.
- 2016-2020: Matcha latte, Türkiye’deki café kültürüne girdi. Chado’nun matcha latte tarifi binlerce kez paylaşıldı. Matchalı salep gibi Türk-Japon füzyonları oluşturuldu.
- 2020-Günümüz: Matcha, Türkiye’de artık tanınan bir çay kategorisi. Chado’nun matcha ürün yelpazesi 22 çeşide ulaştı — seremonyal kaliteden latte grade’e, matcha aksesuarlarından hediye setlerine.
Neden Matcha, Neden Japonya?
Matcha, dünyadaki binlerce çay çeşidi arasında benzeri olmayan bir üretim sürecine sahiptir. Gölgeleme + tencha işleme + taş değirmen üçlüsü, başka hiçbir çayda uygulanmaz. Bu yüzden matcha sadece Japonya’da üretilebilir — Çin, Kore veya başka ülkelerde “matcha” adıyla satılan ürünler genellikle öğütülmüş yeşil çaydır, gerçek matcha değildir.
Chado’nun Japonya’dan doğrudan temin etmesinin sebebi budur. Matcha Ceremony seremonyal kalite matcha’sı, Uji bölgesinin en saygın üreticilerinden gelir. Chado Matcha ise hem latte hem de günlük kullanım için ideal bir kalite sunar.
Bugünün Matcha Kültürü
2007’de bir avuç insanın bildiği matcha, bugün Türkiye’de geniş bir kitleye ulaştı. Instagram’da matcha latte fotoğrafları, café menülerinde matcha seçenekleri, patisserie’lerde matcha tatlıları — tüm bunların başlangıç noktası, Chado’nun 2007’deki o ilk cesur adımıydı.
Ancak Chado için matcha sadece bir ürün değil. O ilk günden bu yana hedef hep aynı kaldı: sadece bir toz satmak değil, arkasındaki kültürü, ritüeli ve felsefeyi de taşımak. Her chasen darbesi, her fincan matcha, yüzyıllık bir geleneğin devamıdır.
Chado matcha koleksiyonu‘nu keşfedin ve bu yolculuğun bir parçası olun. Demleme rehberi‘miz, matcha hazırlamanın inceliklerini adım adım anlatıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye’ye matcha’yı kim getirdi?
Chado, 2007 yılında Japonya’dan matcha çayını Türkiye’ye ilk kez getiren markadır.
Matcha neden sadece Japonya’da üretilir?
Matcha’nın üretim süreci (gölgeleme + tencha işleme + taş değirmen) Japonya’ya özgüdür. Diğer ülkelerde “matcha” olarak satılan ürünler genellikle öğütülmüş yeşil çaydır.
Chado matcha’sını nereden temin ediyor?
Chado, matcha’sını Japonya’nın Uji (Kyoto), Nishio (Aichi) ve Kagoshima bölgelerindeki üreticilerden doğrudan temin etmektedir.
Matcha nasıl hazırlanır?
1-2 gram matcha tozu 70-80°C sıcaklıktaki 60-80 ml suyla chasen (bambu çırpıcı) kullanılarak “W” hareketi ile 15-20 saniye çırpılır. Detaylı rehber için demleme önerileri sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
